«Κουράγιο Νικήτα, τούρκους σφάζεις», λέει η ιστορία ότι φώναζε ο Νικήτας Σταματελόπουλος, ο ατρόμητος Νικηταράς στη μάχη στα Δερβενάκια όπου οι Έλληνες επαναστάτες αρματωλοί και κλέφτες, συνέτριψαν το στρατό του Δράμαλη.
Έδινε κουράγιο στον εαυτό του, με τα ψυχικά αποθέματα να υπερβαίνουν τα βιολογικά όρια της ανθρώπινης φύσης του.
Σε εκείνη τη μάχη, η ιστορία λέει ότι ο Νικήτας άλλαξε τέσσερα σπαθιά. Τα τρία έσπασαν ενώ το χέρι του έπαθε αγκύλωση στο τέταρτο.

Ο Νικηταράς ο «τουρκοφάγος» (όπως τον αποκαλούσαν μετά τη μάχη τον Δολιανών) ήταν ένας από τους πιο ανιδιοτελείς ήρωες της επανάστασης του 1821. Μετά τα Δερβενάκια οι πολεμιστές άρχισαν να μοιράζουν τα λάφυρα κι αναζήτησαν τον Νικηταρά που είχε αποτραβηχτεί να ξεκουραστεί. Τον ρώτησαν τι θέλει κι αυτός τους είπε: «Δεν θέλω τίποτα. Θέλω να δω την πατρίδα μου λεύτερη».

«ΤΙΜΗ ΜΟΥ ΝΑ ΕΙΜΑΙ ΥΠΟ
ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΓΕΣ ΤΟΥ ΚΑΡΑΪΣΚΟΥ»

Ο στρατηγός Νικηταράς ήταν ταπεινός. Τον Οκτώβριο του 1826 ο Νικηταράς με 800 αγωνιστές πηγαίνει σε βοήθεια του αρχιστράτηγου Καραϊσκάκη στη Ρούμελη. Εκεί μαζεύονται περίπου 3.000 αγωνιστές Μωραΐτες – Ρουμελιώτες- Ηπειρώτες. Στη συνέλευση των αρχηγών συζητούν και τη διοίκηση του στρατεύματος. Οι Ηπειρώτες πρότειναν τριμελή συναρχηγία από τους Καραϊσκάκη, Νικηταρά και Μπότσαρη. Ο Καραϊσκάκης αντέδρασε στην πρόταση των Ηπειρωτών και είπε ότι στη μάχη «ένας κάνει κουμάντο».

Τότε σηκώθηκε ο Νικηταράς και τους είπε ότι σωστά τα λέει ο Καραϊσκάκης και δεν έχει πρόβλημα, αλλά είναι τιμή του να είναι υπό τις διαταγές του Καραΐσκου. Έτσι κι έγινε.

ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΟΣ
Και μπορεί στη μάχη ο φλογερός Νικήτας να εκστασιαζόταν, ωστόσο ήταν και ένας ριζοσπαστικός – προοδευτικός άνθρωπος κάτι που δεν είναι ευρέως γνωστό. Γιατί για τον Νικήτα ο αγώνας δεν ήταν μόνο εθνικοαπελευθερωτικός, αλλά και κοινωνικός, οραματιζόταν μια πατρίδα γραμμάτων, τέχνης και κοινωνικών παροχών για τον απελευθερωμένο λαό.

Σε επιστολή του το 1823 στον Παπαφλέσσα που τότε εκτελούσε χρέη υπουργού, προτείνει στην τότε πρωτεύουσα το Ναύπλιο, το τζαμί του Αγά Πασά να γίνει μια μεγάλη αίθουσα θεάτρου. Ακόμη το αρχοντικό της πόλης απέναντι από το τζαμί, να γίνει σχολείο – με εργαστήρια για να μάθουν τα παιδιά γράμματα. Επίσης ένα μεγάλο σπίτι στην περιοχή να γίνει νοσοκομείο για άπορους ασθενείς. Ποια ήταν η τύχη του Νικηταρά; Στο βαυβαροκρατούμενο κράτος του Όθωνα, φυλακίστηκε, βασανίστηκε, ενώ στα τελευταία χρόνια της ζωής του τυφλός και άρρωστος κατάντησε ζητιάνος …
K.Π.