Με επιτυχία συνεχίζονται σήμερα οι εργασίες του επιστημονικού συνεδρίου με θέμα “Η πολιτιστική κληρονομιά των Αγράφων” που διοργανώνεται στην Καρδίτσα από την Εφορεία Αρχαιοτήτων (ΕΦΑ) Καρδίτσας, την Ενωση Αγραφιώτικων Χωριών Καρδίτσας και Ευρυτανίας και την περιφέρεια Θεσσαλίας-Π.Ε. Καρδίτσας.
Το Συνέδριο που διοργανώνεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Καρδίτσας, έχει ως στόχο την καταγραφή, μελέτη και ανάδειξη του μνημειακού και ιστορικού πλούτου της ιστορικής περιοχής των Αγράφων.
Για τρεις ημέρες, από χθες που ξεκίνησε μέχρι και αύριο, διακεκριμένοι επιστήμονες, αρχαιολόγοι, ιστορικοί, ερευνητές και εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης θα αναπτύξουν ενδιαφέρουσες εισηγήσεις και θα φωτίσουν πτυχές της ευρύτερης περιοχής των Αγράφων.
Το απόγευμα σήμερα η Ένωση Αγραφιώτικων Χωριών βράβευσε τον Περιφερειάρχη Δημήτρη Κουρέτα τον οποίο και ανακήρυξε ως επίτιμο μέλος της.
«Ορεινό Καταφύγιο» Αμαράντου
Ο Πρόεδρος της Ένωσης Αγραφιώτικων Χωριών Βασίλης Τσαντήλας μίλησε για την αποπεράτωση του Ορεινού Καταφυγίου – Αίθουσα Πολλαπλών Χρήσεων Αμαράντου.
«Φιλοδοξία μας και χρέος στον χώρο των Αγράφων και τους Αγραφιώτες, είναι το κτίριο «Ορεινό Καταφύγιο» Αμαράντου, με όλες τις λειτουργίες του να λειτουργήσει ως ΦΑΡΟΣ Ιστορίας των Αγράφων και ΝΑΟΣ Πολιτισμού, για τις σημερινές και επόμενες γενιές.
Θησαυροφυλάκιο και φύλακας μιας μακράς και ένδοξης ιστορίας. Πόλος επισκεψιμότητας και με παιδαγωγικό χαρακτήρα. Χώρος ανάδειξης των περιβαλλοντικών στοιχείων των Αγράφων. Ένας ζωντανός χώρος. Πολιτεία, Περιφέρεια, Δήμος να εξασφαλίσουν την πλήρη αποπεράτωση και απρόσκοπτη συνεχή λειτουργία του.
Ο χώρος του κτιρίου, ορατότητα άνετη και σύντομη πρόσβαση και η θέση του στον οδικό άξονα ΚΑΡΔΙΤΣΑ – ΚΑΡΠΕΝΗΣΙ – ΑΓΡΙΝΙΟ συμβάλλουν στην λειτουργία του κτιρίου.
Είναι ένα χρέος της πολιτείας, ένα τάμα της Ένωσης Αγραφιώτικων Χωριών, αλλά και μια παρακαταθήκη και ευθύνη για όλους τους Αγραφιώτες» υπογράμμισε μεταξύ άλλων.
Η ομιλία
Στην ομιλία του ανάφερε:
Στην δεκαετία του 1990, η Ένωση Αγραφιώτικων Χωριών, έθεσε ως στόχο την ίδρυση ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΑΓΡΑΦΩΝ, ώστε να αποκτηθεί ένας χώρος συνολικής ανάδειξης της ιστορικής, θρησκευτικής και Πολιτιστικής Κληρονομιάς των Αγράφων.
Αρχική πρόταση υπήρχε για την χρήση κτιρίων της ΔΕΗ στο Φράγμα της Λίμνης Πλαστήρα.
Η Γενική Συνέλευση το 1994, (Πρόεδρος Ένωσης Βασίλης Τσαντήλας) των Αγραφιώτικων Κοινοτήτων (τότε οι Κοινότητες ήταν μέλη της Ένωσης, ως Νομικό πρόσωπο, ιδιότητα που χάθηκε δυστυχώς με την θέσπιση του ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ και ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ και συνεχίζεται έως σήμερα, αφού οι Κοινότητες δεν είναι αυτόνομες και δεν διαθέτουν ΑΦΜ) και των Πολιτιστικών Συλλόγων αποφάσισαν ομόφωνα, η χωροθέτηση του ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ Μουσείου Αγράφων, να γίνει σε χώρο της Τ.Κ. ΑΜΑΡΑΝΤΟΥ, αναγνωρίζοντας, τον κύριο ρόλο της και του Συλλόγου Απανταχού Αμαραντιωτών το «Μαστρογιάννι» στην ίδρυση της Ένωσης και του Ιδρυτικού της Συνεδρίου (18 & 19/8/1984) στον Αμάραντο.
Μετά από συνεργασία του Προέδρου της Ε.Α.Χ. Βασίλη Τσαντήλα, του Δ.Σ. και της Κοινότητας Αμαράντου, έγινε επιλογή του υψώματος «ΚΑΣΤΑΝΙΕΣ» 840 μ. υψ., στον άξονα ΚΑΡΔΙΤΣΑ – ΚΑΡΠΕΝΗΣΙ – ΑΓΡΙΝΙΟ με 360ο θέαση στον Θεσσαλικό Κάμπο και βουνοκορφές των Αγράφων, που όριζαν και τα σύνορα Ελλάδος – Οθωμανικής Αυτοκρατορίας έως το 1881.
Πρώτες ενέργειες ήταν η αποτύπωση χώρου τεσσάρων στρεμμάτων και ο αποχαρακτηρισμός από δασική έκταση για δημόσιο κοινωφελές έργο: «ΟΡΕΙΝΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΑΓΡΑΦΩΝ – ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ».
Με επαφές του Δ.Σ. της Ένωσης με τον Υπουργό Υποδομών κ. Κώστα Λαλιώτη και Υπ. Εσωτερικών (Γ.Γ. κ. Σαλαγιάννη και Υπ. Θεοδ. Κατραβάνο) εξασφαλίστηκαν πιστώσεις 30 εκατ. δρχ. και 7 εκατ. και 2 εκατ. αντίστοιχα υπέρ της κοινότητας Αμαράντου (πρόεδρος Φώτης Αλεξάκος) για το Μουσείο Αγράφων.
Με την υλοποίηση των ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΩΝ Δήμων, η Τ.Κ. Αμαράντου, εντάχθηκε στον ΔΗΜΟ ΙΤΑΜΟΥ με πρώτο Δήμαρχο τον Βασίλη Τσαντήλα (1999-2002 και 2007-2010), καταγόμενο από τον Αμάραντο και εν ενεργεία πρόεδρο της Ένωσης Αγραφιώτικων Χωριών και η ευθύνη πέρασε στο πρώτο Δημοτικό Συμβούλιο.
Πρώτη ενέργεια της Δημοτικής Αρχής Ιτάμου, ήταν η ανάθεση σύνταξης κτιριακής μελέτης και έκδοσης οικοδομικής αδείας, στον Αγραφιώτη Πολιτικό Μηχανικό κ. Κων/νο Μιχαλάκη και προϋπολογισμού του κτιρίου στην ΤΥΔΚ Νομ. Αυτ/σης Καρδίτσας.
Παράλληλα το Δημ. Συμβούλιο Ιτάμου, ψήφισε την πρώτη πίστωση ύψους 2.000.000 € (όπου περιλαμβανόταν και τα 37 εκατ. δρχ. των υπουργείων).
Με την παραλαβή της μελέτης, έγινε η δημοπράτηση του έργου και έναρξη κατασκευής του κτιρίου, που περιλάμβανε: Ημιυπόγειο χώρο, ισόγειο και 1ο όροφο, συνολικής επιφάνειας 600 τ.μ.
Με νέα πίστωση από Δήμο Ιτάμου και μελέτη (ΤΥΔΚ) το 2008 γίνεται νέα δημοπράτηση οικοδομικών και ηλεκτρομηχανολογικών εργασιών (250.000€). Από τον Δήμο Ιτάμου ασφαλτοστρώνεται το τμήμα πρόσβασης στο κτίριο από τον κεντρικό οδικό άξονα και ηλεκτροφωτίζεται τμήμα 100 μ. με ορατότητα από τον θεσσαλικό κάμπο. Το 2010, καταργείται ο Δήμος Ιτάμου και εντάσσεται στο Δήμο Καρδίτσας με τα περιουσιακά του στοιχεία. Το 2010, στον χώρο έγιναν τα αποκαλυπτήρια του ΠΑΝΑΓΡΑΦΙΩΤΙΚΟΥ ΜΝΗΜΕΙΟΥ και το 2024, το Συναξάρι των 12 Αγραφιωτών Αγίων.
Από το 2011 έως το 2026, από τον Δήμο Καρδίτσας δεν έγινε καμιά εργασία και διάθεση πίστωσης για αποπεράτωση του κτιρίου και δυστυχώς οι γνωστοί ΚΥΝΗΓΟΙ ΧΑΛΚΟΥ, βρήκαν την ευκαιρία να αφαιρέσουν και καταστρέψουν το ηλεκτρομηχανολογικό υλικό!!! που στοίχισε πολλές χιλιάδες ευρώ.
Στο διάστημα 2011-2026, οι Διοικήσεις της ΕΑΧ, έκαναν παραστάσεις σε Δήμο Καρδίτσας, Περιφέρεια Θεσσαλίας, Υπουργεία, όλων των Κυβερνήσεων, καταθέσαμε Υπομνήματα, Ψηφίσματα Συνεδρίων, πολλά δημοσιεύματα, χωρίς ανταπόκριση ή εξαγγελίες, χωρίς συνέχεια.
Το 2025, ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας κ. Δημ. Κουρέτας, είδε θετικά το αίτημα και το 2026 ενέκρινε πίστωση 30.000 ευρώ για την σύνταξη συνολικής μελέτης αποπεράτωσης του κτιρίου και λειτουργία του σύμφωνα με τις προτάσεις της Ένωσης: α) ΨΗΦΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΑΓΡΑΦΩΝ, β) Ορεινό Καταφύγιο, γ) Χώρος Εστίασης, δ) Διαμόρφωση περιβάλλοντος χώρου, ε) υδροδότηση.
Στην συνέχεια με την σύμφωνη γνώμη και του Δήμου Καρδίτσας, πρέπει να υπογραφεί ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ και ανάθεση από τον Δήμο, η ανάθεση σε Μελετητικό Γραφείο για την σύνταξη πλήρους μελέτης. Με την περάτωση αυτής της διαδικασίας, προσδοκούμε σε σύντομο διάστημα, να διεκδικήσουμε από κοινού Ένωση, Δήμος Καρδίτσας, Πολιτικά Στελέχη, την συνολική χρηματοδότηση του έργου.
Από την πρώτη προεργασία απαιτούνται οι παρακάτω ενέργειες:
Α. ΜΟΥΣΕΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ
Περιγραφή εργασιών:
Ομαδοποίηση-εκθεσιακές ενότητες, συγγραφή-επιμέλεια κειμένων- λεζαντών, μετάφραση (2 γλώσσες), τεκμηρίωση και Ταξινόμηση, σχεδιασμός περιεχομένου ψηφιακών μέσων (οπτικοακουστικό υλικό, διαδραστικά εκθέματα, εικονική πραγματικότητα, επαυξημένη πραγματικότητα), σχεδιασμός εκπαιδευτικού υλικού, φυλλαδίου, οδηγού πολιτιστικού οργανισμού και εκπαιδευτικών προγραμμάτων.
Σχεδιασμός και συγγραφή εσωτερικού κανονισμού, γενική επιστημονική επιμέλεια
Μουσειογραφική μελέτη σχέδια, σκηνογραφία (σχεδιασμός πρωτότυπου σχεδιασμού έκθεσης), σχεδιασμός γραφιστικών, σχεδιασμός πρόσθετου φωτισμού
Μουσειολογική- Μουσειογραφική εφαρμογή – ολοκλήρωση ΚΙΠΑ
Εφαρμογή παραδοτέων σύμφωνα με το μουσειολογικό- μουσειογραφικό σχεδιασμό
Έλεγχος εγκατάστασης των ψηφιακών μέσων
Έλεγχος και εγκατάσταση εποπτικών μέσων υποστήριξης του μουσειολογικού αφηγήματος (με το κλειδί στο χέρι)
Επίβλεψη σε όλα τα στάδια
Εκπαίδευση προσωπικού
Παροχή υπηρεσιών τεχνικής υποστήριξης για τη σύνταξη προϋπολογισμού μελέτης του Ορεινού Καταφυγίου στη Δ.Κ. Αμάραντου Δ. Καρδίτσας
Η παρούσα προσφορά αφορά την παροχή υπηρεσιών για την τεχνική επεξεργασία και σύνταξη του προϋπολογισμού της απαιτούμενης μελέτης για την αξιοποίηση και διαμόρφωση του Ορεινού Καταφυγίου στη Δ.Κ. Αμάραντου του Δ. Καρδίτσας, συμπεριλαμβανομένων των απαιτούμενων εργασιών στο κτίριο και στον περιβάλλοντα αύλειο χώρο.
Ειδικότερα, το αντικείμενο των παρεχόμενων υπηρεσιών περιλαμβάνει:
1. Αποτύπωση υφιστάμενης κατάστασης
– Αποτύπωση του υφιστάμενου αύλειου χώρου του Ορεινού Καταφυγίου.
– Καταγραφή των υφιστάμενων διαμορφώσεων, προσβάσεων, εισόδων και εξόδων του κτιρίου.
– Καταγραφή των υφιστάμενων στοιχείων του περιβάλλοντος χώρου και των αναγκαίων παρεμβάσεων.
– Καταγραφή των απαιτούμενων εργασιών στο κτίριο, σε συνεργασία με τα διαθέσιμα στοιχεία και τις ανάγκες της μελέτης.
2. Σχεδιασμός και διαμόρφωση αύλειου χώρου
Ο σχεδιασμός του περιβάλλοντος χώρου θα περιλαμβάνει ενδεικτικά:
– Διαμόρφωση και οργάνωση των χώρων εισόδου και εξόδου του κτιρίου.
– Διαμόρφωση χώρων πρασίνου και φυτεύσεων.
– Διαμόρφωση χώρων στάθμευσης οχημάτων.
– Οργάνωση των κινήσεων πεζών και οχημάτων εντός του αύλειου χώρου.
– Σχεδιασμό των απαιτούμενων διαδρομών πρόσβασης και σύνδεσης του κτιρίου με τον περιβάλλοντα χώρο.
– Πρόβλεψη και χωροθέτηση φωτισμού του αύλειου χώρου.
– Χωροθέτηση και επιλογή κατάλληλου αστικού εξοπλισμού, όπως παγκάκια, καλαθάκια απορριμμάτων και λοιπά στοιχεία εξοπλισμού.
– Διαμόρφωση και ανάδειξη των εισόδων και εξόδων του κτιρίου προς τον αύλειο χώρο.
3. Σύνταξη προϋπολογισμού εργασιών κτιρίου
Θα πραγματοποιηθεί καταγραφή και κοστολόγηση των απαιτούμενων εργασιών για την αποκατάσταση, βελτίωση, αναβάθμιση και λειτουργική διαμόρφωση του κτιρίου.
Ο προϋπολογισμός θα περιλαμβάνει, ενδεικτικά, τις απαιτούμενες οικοδομικές, ηλεκτρομηχανολογικές και λοιπές εργασίες που θα προκύψουν από την τεχνική διερεύνηση και τον σχεδιασμό.
4. Σύνταξη προϋπολογισμού διαμόρφωσης αύλειου χώρου
Θα συνταχθεί αναλυτικός προϋπολογισμός για τις εργασίες διαμόρφωσης του περιβάλλοντος χώρου, ο οποίος θα περιλαμβάνει, ανάλογα με τις απαιτήσεις της τελικής λύσης:
– Χωματουργικές εργασίες και διαμορφώσεις εδάφους.
– Κατασκευή ή αποκατάσταση δαπέδων, διαδρομών και χώρων στάθμευσης.
– Εργασίες πρασίνου και φυτεύσεων.
– Εγκατάσταση και διαμόρφωση δικτύου ηλεκτροφωτισμού.
– Προμήθεια και τοποθέτηση φωτιστικών σωμάτων.
– Προμήθεια και τοποθέτηση αστικού εξοπλισμού.
– Λοιπές απαιτούμενες εργασίες για την ολοκληρωμένη διαμόρφωση και λειτουργία του αύλειου χώρου.
5. Συνολικός προϋπολογισμός μελέτης
Με βάση την αποτύπωση, τον σχεδιασμό και την τεχνική επεξεργασία των απαιτούμενων παρεμβάσεων, θα συνταχθεί συνολικός προϋπολογισμός των προτεινόμενων εργασιών, διακριτά για:
– τις εργασίες στο κτίριο,
– τις εργασίες διαμόρφωσης του αύλειου χώρου,
– τον ηλεκτροφωτισμό,
– το πράσινο,
– τον αστικό εξοπλισμό,
– και κάθε άλλη απαιτούμενη εργασία.
Ο προϋπολογισμός θα οργανωθεί ανά κατηγορία εργασιών και θα περιλαμβάνει τις αντίστοιχες ποσότητες, τιμές μονάδας και δαπάνες, ώστε να προκύπτει η συνολική εκτιμώμενη δαπάνη της παρέμβασης.
Παραδοτέα
Στο αντικείμενο της προσφοράς περιλαμβάνονται:
1. Αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης του αύλειου χώρου.
2. Σχεδιαστική πρόταση διαμόρφωσης του περιβάλλοντος χώρου.
3. Χωροθέτηση εισόδων – εξόδων, πρασίνου, στάθμευσης, φωτισμού και αστικού εξοπλισμού.
4. Καταγραφή των απαιτούμενων εργασιών στο κτίριο.
5. Αναλυτικός προϋπολογισμός εργασιών κτιρίου και αύλειου χώρου.
6. Συνολικός συγκεντρωτικός προϋπολογισμός της προτεινόμενης παρέμβασης.
Το αυριανό πρόγραμμα
09:00 – 10:00 Προεδρείο: Θεογιάννη Λ., Αρχαιολόγος ΕΦΑ Καρδίτσας
Κωστάκης Γ., Καθηγητής Φιλόλογος
09:00 – 09:15: Νίκος Μπελαβίλας – Ελευθερία Τσακανίκα – Έλενα Κωνσταντινίδου – Μαρία Μπαλοδήμου – Ίριδα Πολύζου – Πολίνα Πρέντου
Βίνιανη Αγράφων – η διαχρονική κατοίκηση ενός ορεινού οικισμού
09:15 – 09:30: Μαρία Παναγιωτοπούλου
Νιάλα Απρίλιος 1947: Ιστορική πραγματικότητα και θρύλος
09:30 – 09:45: Μαρία Παναγιωτοπούλου
Ειδήσεις για την κίνηση βιβλίων μεταξύ των μονών στα Άγραφα κατά την Οθωμανοκρατία
09:45 – 10:00: Συζήτηση
10:00 – 10:15: Διάλειμμα
10:15 – 11:30 Προεδρείο: Σοφιανού Φ., Αρχαιολόγος ΕΦΑ Καρδίτσας
Γώγουλη Κ., Αρχαιολόγος
10:15 – 10:30: Γρηγόριος Ν. Τσόκας – Παύλος Σωτηρόπουλος – Αλεξία Υφαντή
Γεωφυσική μελέτη (GPR) με σκοπό την απεικόνιση υπεδάφιων δομών κάτω από το δάπεδο του Ι.Ν. Αγίας Παρασκευής Βραγγιανών
10:30- 10:45: Κώστας Πουλιανίτης
Άγραφα. Αίτιες φθίνουσας πληθυσμιακής πορείας, μετανάστευσης, ερήμωσης και περιπτώσεις μαζικών μετοικεσιών.
10:45 – 11:00: Σταύρος Μαμαλούκος
Το οικοδομικό χρονικό και η αρχιτεκτονική της Μονής Στάνας Επινιανών Ευρυτανίας
11:00 – 11:15: Συζήτηση
11:15 – 11:30: Διάλειμμα
11:30 – 13:00 Προεδρείο: Βαϊοπουλου Μ., Αρχαιολόγος, Προϊσταμένη ΕΦΑ Καρδίτσας
Τσαντήλας Β., Πρόεδρος ΕΑΧ
11:30 – 11:45: Γεώργιος Κωνσταντάκος
Η γυναίκα της υπαίθρου: «Η εσωτερική φιλοσοφία του πόνου»
11:45 – 12:00: Γιώργος Κωστάκης
Η μαστορική τέχνη στα Άγραφα. Η τεχνοτροπία, τα μπουλούκια και η μαστορική «γλώσσα»
12:00 – 12:15: Χριστίνα Βαμβούρη
Τα Άγραφα στο επίκεντρο του εμφυλίου πολέμου: συγκρούσεις, καταστροφές και προπαγάνδες, όπως αποτυπώνονται σε ειδήσεις και άρθρα εφημερίδων της περιόδου 1946-1949
12:15 – 12:30: Αργυρή Βιέννα – Άννα Ζαχαράκη – Ζωή Κονδύλη – Νικολέτα Σάκκα- Βασιλική Λασπιά – Ολυμπία Σπυριδάκη- Αθηνά Στεφανή – Δήμητρα Χρήστου
Μελέτη Αποκατάστασης και Επανάχρησης Αρχοντικό Ε.Καραγεώργου, Παλαιά Βίνιανη Ευρυτανίας
12:30 – 12:45: Γεώργιος Κλήμος
Γράμμα εξαρχικόν κατά του αρχιερέως Κλήμη της επισκοπής Φαναρίου και Νεοχωρίου
12:45 – 13:00: Συζήτηση
13:00 – 13:30: Συμπεράσματα & Συζήτηση
