Σε αγώνα δρόμου για να αποτρέψει μια νέα γενικευμένη σύγκρουση με τον αγροτικό κόσμο βρίσκεται η κυβέρνηση, επιχειρώντας τις τελευταίες ημέρες να δώσει λύσεις σε συσσωρευμένα προβλήματα και εκκρεμότητες που κρατούν στα ύψη τη δυσαρέσκεια των παραγωγών. Το ενδεχόμενο δυναμικών αγροτικών κινητοποιήσεων προς τα τέλη Νοεμβρίου προκαλεί έντονο προβληματισμό στο κυβερνητικό επιτελείο, καθώς μια επανάληψη των περσινών μπλόκων, λίγο πριν από τα Χριστούγεννα, θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα ακόμη σοβαρό πολιτικό μέτωπο σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση θα επιδιώκει να διατηρήσει θετικό κλίμα ενόψει της πορείας προς τις κάλπες την άνοιξη.
Οι αγρότες, από την πλευρά τους, γνωρίζουν ότι η χρονική συγκυρία μπορεί να ενισχύσει την πίεση προς την κυβέρνηση. Μέσω των διεργασιών της πανελλαδικής συνάντησης των μπλόκων έχουν ήδη προαναγγείλει ότι εξετάζουν κινητοποιήσεις στα τέλη Νοεμβρίου, ακολουθώντας ουσιαστικά το περσινό μοντέλο. Δεν επιθυμούν, ωστόσο, να κλείσουν την πόρτα του διαλόγου. Προηγουμένως αναμένεται να πραγματοποιηθεί συνάντηση με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, όπως ο ίδιος ζήτησε όταν συναντήθηκε με εκπροσώπους αγροτών στα εγκαίνια της μονάδας αποθήκευσης ενέργειας στις Νέες Καρυές Λάρισας.
Στο πλαίσιο αυτό, τις τελευταίες ημέρες πραγματοποιούνται συναντήσεις στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, με πρωτοβουλία του υπουργού Μαργαρίτη Σχοινά, προκειμένου να αντιμετωπιστούν προβλήματα που έχουν προκύψει κυρίως από γραφειοκρατικές εμπλοκές. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του προγράμματος ανασύστασης του φυτικού κεφαλαίου, για τις ζημιές που προκάλεσε η κακοκαιρία Daniel. Πρόκειται για μια εκκρεμότητα που αφορά παραγωγούς οι οποίοι περιμένουν να προχωρήσουν οι διαδικασίες και να αποκαταστήσουν τις καλλιέργειές τους.
Οι παρεμβάσεις αυτές μπορεί να δίνουν κάποιες ανάσες, δεν αρκούν όμως για να αλλάξουν το συνολικό κλίμα στον κάμπο. Το μεγάλο στοίχημα παραμένει να αρχίσει επιτέλους να λειτουργεί ομαλά το φετινό σύστημα ΟΣΔΕ, ώστε να ολοκληρωθούν οι δηλώσεις και να μπορέσουν να καταβληθούν εγκαίρως οι αγροτικές ενισχύσεις. Ο στόχος που έχει τεθεί είναι οι πληρωμές να έχουν προχωρήσει πριν από τα Χριστούγεννα. Για τους παραγωγούς, που αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα ρευστότητας, κάθε νέα καθυστέρηση μεταφράζεται σε δυσκολία να καλύψουν τις άμεσες υποχρεώσεις τους.
Οι δυσλειτουργίες, πάντως, δεν περιορίζονται στην πλατφόρμα MyAgro του ΟΣΔΕ. Αντίστοιχα προβλήματα και εκκρεμότητες καταγράφονται και στο MyDiesel, το σύστημα που αφορά την επιστροφή του ειδικού φόρου κατανάλωσης αγροτικού πετρελαίου απευθείας στην αντλία. Η εφαρμογή του μέτρου, που είχε καλλιεργήσει προσδοκίες στους αγρότες, συναντά στην πράξη δυσκολίες, με αποτέλεσμα να παραμένει ανοιχτό το ζήτημα της ομαλής λειτουργίας του.
Την ίδια ώρα, το κόστος παραγωγής εξακολουθεί να πιέζει ασφυκτικά. Οι τιμές σε βασικά αγροτικά προϊόντα, όπως τα σιτηρά, το βαμβάκι και τα όσπρια, παραμένουν καθηλωμένες σε επίπεδα που δυσκολεύουν την κάλυψη των εξόδων, την ώρα που λιπάσματα, αγροτικά εφόδια και καύσιμα έχουν επιβαρύνει σημαντικά τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς των εκμεταλλεύσεων. Έτσι, ακόμη κι όταν οι παραγωγοί καταφέρνουν να εξασφαλίσουν μια καλή σοδειά, το τελικό εισόδημα δεν είναι απαραίτητα ανάλογο της προσπάθειας και των χρημάτων που έχουν επενδύσει.
Μια πιθανή αποκλιμάκωση στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου θα μπορούσε να λειτουργήσει ανακουφιστικά για τον πρωτογενή τομέα. Ωστόσο, η διεθνής συγκυρία παραμένει ευμετάβλητη και δεν υπάρχουν εγγυήσεις ότι μια υποχώρηση των τιμών θα περάσει άμεσα και στο κόστος που πληρώνει ο Έλληνας αγρότης.
Η ήττα του Ντόναλντ Τραμπ στις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές, με τους Δημοκρατικούς να εξασφαλίζουν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου, προσθέτει μια νέα παράμετρο στο διεθνές πολιτικό και οικονομικό περιβάλλον, χωρίς αυτό να σημαίνει αυτομάτως ότι θα υπάρξει αποκλιμάκωση στις αγορές ενέργειας.
Το επόμενο διάστημα θα είναι καθοριστικό. Η κυβέρνηση επιχειρεί να κερδίσει χρόνο και να αποσυμπιέσει την κατάσταση με επιμέρους λύσεις, ενώ οι αγρότες περιμένουν να δουν αν οι δεσμεύσεις θα μετατραπούν σε πραγματικές πληρωμές και αποτελεσματικές παρεμβάσεις. Γιατί στον θεσσαλικό κάμπο η υπομονή έχει πλέον όρια: οι παραγωγοί δεν ζητούν απλώς υποσχέσεις, αλλά να μπορούν να καλλιεργούν με προοπτική και να γνωρίζουν τι θα μείνει τελικά στην τσέπη τους.
Εάν οι εκκρεμότητες σε ΟΣΔΕ, ενισχύσεις και πετρέλαιο παραμείνουν ανοιχτές και οι τιμές των προϊόντων εξακολουθήσουν να μην καλύπτουν το κόστος, τότε τα τρακτέρ δύσκολα θα μείνουν στα χωράφια. Και αυτή τη φορά, το ημερολόγιο μπορεί να αποδειχθεί εξίσου σημαντικό με τα ίδια τα αιτήματα.
