Μια απόφαση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, που αναρτήθηκε στη Διαύγεια στις αρχές Ιανουαρίου, έρχεται να βάλει ενιαίο πλαίσιο στον τρόπο με τον οποίο μετακινούνται βοοειδή και χοιροειδή στο εσωτερικό της χώρας. Πρόκειται για απόφαση που θεσπίζει συμπληρωματικά μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/429 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, του λεγόμενου «νόμου για την υγεία των ζώων».
Η απόφαση δεν εισάγει ένα εντελώς νέο έγγραφο, αλλά τυποποιεί και «κλειδώνει» διοικητικά και ψηφιακά το Κτηνιατρικό Έγγραφο Κυκλοφορίας (ΚΕΚ), το οποίο πλέον αποκτά συγκεκριμένο τύπο, σαφές περιεχόμενο και προβλεπόμενη διαδικασία έκδοσης. Η ρύθμιση συνδέεται άμεσα με τον έλεγχο των υγειονομικών προϋποθέσεων πριν από κάθε μετακίνηση, είτε αυτή αφορά εμπορική εκμετάλλευση, σφαγείο, βοσκότοπο ή άλλη δραστηριότητα.
Τι ισχύει πλέον για κάθε μετακίνηση εντός χώρας
Σύμφωνα με τη νέα απόφαση, κάθε μετακίνηση βοοειδών και χοιροειδών εντός της ελληνικής επικράτειας πρέπει να συνοδεύεται υποχρεωτικά από Κτηνιατρικό Έγγραφο Κυκλοφορίας. Το έγγραφο αφορά τη μετακίνηση από τον τόπο αναχώρησης στον τόπο προορισμού, ανεξαρτήτως σκοπού, με μοναδική εξαίρεση τις απευθείας μετακινήσεις από και προς κτηνιατρεία ή κτηνιατρικές κλινικές, όταν αυτές πραγματοποιούνται κατόπιν υπόδειξης κτηνιάτρου. Το ΚΕΚ δεν εκδίδεται “γενικά” για μια εκμετάλλευση, αλλά αποκλειστικά για συγκεκριμένη μετακίνηση: ζώα από την ίδια εγκατάσταση, με τον ίδιο προορισμό και με το ίδιο μέσο μεταφοράς.
Το περιεχόμενο του Κτηνιατρικού Εγγράφου Κυκλοφορίας
Η απόφαση καθορίζει ενιαία υποδείγματα Κτηνιατρικού Εγγράφου Κυκλοφορίας, ξεχωριστά για βοοειδή και για χοιροειδή, προσδιορίζοντας με σαφήνεια τόσο το περιεχόμενό τους όσο και τη χρονική τους ισχύ. Το έγγραφο χωρίζεται σε τέσσερα διακριτά μέρη, τα οποία καλύπτουν όλα τα στάδια και τις προϋποθέσεις της μετακίνησης.
Στο πρώτο μέρος καταγράφονται τα στοιχεία της εκδούσας αρχής, της εγκατάστασης προέλευσης και του προορισμού, καθώς και τα στοιχεία του μεταφορέα, του μέσου μεταφοράς και των μετακινούμενων ζώων. Στο δεύτερο μέρος περιλαμβάνονται δηλώσεις που αφορούν την καταλληλότητα της φυσικής κατάστασης των ζώων και του μεταφορικού μέσου. Στο τρίτο μέρος αποτυπώνονται οι υγειονομικές εγγυήσεις που απαιτούνται για την πραγματοποίηση της μετακίνησης, ανάλογα με το είδος του ζώου και τον δηλωμένο προορισμό. Το τέταρτο μέρος αφορά την έγκριση ή την απόρριψη του αιτήματος έκδοσης από την αρμόδια κτηνιατρική αρχή.
Το Κτηνιατρικό Έγγραφο Κυκλοφορίας έχει ισχύ πέντε ημερών από την ημερομηνία έκδοσής του. Σε περιπτώσεις μεταφοράς ζώων διά θαλάσσης, προβλέπεται δυνατότητα παράτασης της ισχύος για χρονικό διάστημα ίσο με τη διάρκεια του ταξιδιού, ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαιτερότητες της θαλάσσιας μεταφοράς.
Η ψηφιακή διαδικασία έκδοσης και τα χαρακτηριστικά ασφάλειας του ΚΕΚ
Κομβικό στοιχείο της απόφασης αποτελεί η πρόβλεψη για τη δημιουργία ειδικής ψηφιακής υπηρεσίας μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης του Δημοσίου (gov.gr), μέσω της οποίας ο υπεύθυνος της επιχείρησης θα υποβάλλει ηλεκτρονικά το αίτημα έκδοσης Κτηνιατρικού Εγγράφου Κυκλοφορίας, με αυθεντικοποίηση μέσω κωδικών TAXISnet. Η ψηφιακή αυτή διαδικασία λειτουργεί ως βασικός δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ των υπεύθυνων των επιχειρήσεων και των αρμόδιων κτηνιατρικών αρχών.
Η διαδικασία συνδέεται με το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κτηνιατρικής, ώστε να πραγματοποιούνται, όπου είναι δυνατό, διασταυρώσεις των δηλωθέντων στοιχείων. Ο επίσημος κτηνίατρος ελέγχει τα δεδομένα της αίτησης, συμπληρώνει τις απαιτούμενες υγειονομικές πληροφορίες και προβαίνει στην έγκριση ή την απόρριψη του αιτήματος έκδοσης. Μετά την έγκριση, το ΚΕΚ αποκτά μοναδικό αριθμό ψηφιακής ταυτοποίησης, χρονοσήμανση και QR code. Προβλέπεται ρητά ότι το εγκεκριμένο έγγραφο δεν μπορεί να τροποποιηθεί και παραμένει διαθέσιμο στον αιτούντα για χρήση και έλεγχο, αποτελώντας ουσιαστικά ένα ψηφιακά «κλειδωμένο» διοικητικό έγγραφο πριν από την έναρξη της μετακίνησης.
Τι συμπληρώνεται χειρόγραφα κατά τη μετακίνηση
Παρότι η έκδοση προβλέπεται ψηφιακή, το ΚΕΚ εκτυπώνεται και συνοδεύει υποχρεωτικά τα ζώα. Στο έντυπο υπάρχουν πεδία που συμπληρώνονται χειρόγραφα κατά την αναχώρηση, κυρίως σε ό,τι αφορά τη δήλωση καταλληλότητας της φυσικής κατάστασης των ζώων και του μεταφορικού μέσου. Εφόσον στη μετακίνηση εμπλέκονται μεταφορέας ή έμπορος, τα πρόσωπα αυτά συμπληρώνουν τα στοιχεία που τους αφορούν και υπογράφουν το έγγραφο. Η υπογραφή τους αντιμετωπίζεται ως υπεύθυνη δήλωση για την ακρίβεια των αναγραφόμενων στοιχείων.
Πρακτική εφαρμογή, υποχρεώσεις και κυρώσεις
Οι υπεύθυνοι των εκμεταλλεύσεων από τις οποίες μετακινούνται ή στις οποίες καταλήγουν βοοειδή και χοιροειδή οφείλουν να διαθέτουν εγκατάσταση καταχωρημένη στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κτηνιατρικής, να μην προβαίνουν σε μετακινήσεις ζώων με Κτηνιατρικό Έγγραφο Κυκλοφορίας του οποίου η ισχύς έχει λήξει και να διασφαλίζουν τη σωστή συμπλήρωση του εγγράφου πριν από την αναχώρηση των ζώων. Παράλληλα, υποχρεούνται να γνωστοποιούν τις μεταβολές του ζωικού κεφαλαίου μετά την ολοκλήρωση της μετακίνησης και να τηρούν αρχείο των εγκεκριμένων ΚΕΚ σε έντυπη ή ψηφιακή μορφή για χρονικό διάστημα τριών ετών.
Αντίστοιχα, οι έμποροι και οι μεταφορείς που εμπλέκονται στη μετακίνηση οφείλουν να ελέγχουν ότι υπάρχει εγκεκριμένο ΚΕΚ που αντιστοιχεί στο συγκεκριμένο φορτίο και στον δηλωμένο προορισμό, να υπογράφουν το συνοδευτικό έγγραφο και να το παραδίδουν στον υπεύθυνο της εγκατάστασης προορισμού.
Σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης με τις προβλεπόμενες υποχρεώσεις, εφαρμόζονται τα μέτρα συμμόρφωσης και οι διοικητικές κυρώσεις που προβλέπονται από την ισχύουσα νομοθεσία. Παράλληλα, μέχρι την πλήρη ενεργοποίηση της ψηφιακής υπηρεσίας μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης του Δημοσίου (gov.gr), η απόφαση προβλέπει μεταβατικά τη δυνατότητα έκδοσης του Κτηνιατρικού Εγγράφου Κυκλοφορίας με φυσικό τρόπο από τις αρμόδιες κτηνιατρικές αρχές, με τη χορήγηση τριών αντιγράφων για τα αντίστοιχα αρχεία και τη συνοδεία της μετακίνησης.
