Ξεκίνησε η διενέργεια διαγωνιστικών διαδικασιών για τη λειτουργία των απολυμαντικών σταθμών στη Θεσσαλία, εκ των οποίων τεσσάρων στο Ν. Καρδίτσας, στο πλαίσιο των μέτρων αντιμετώπισης της ευλογιάς των προβάτων.
Όπως σημειώνουν η Περιφέρεια Θεσσαλίας και η Διεύθυνση Κτηνιατρικής, αντιλαμβανόμενες την αναγκαιότητα της λειτουργίας απολυμαντικών σταθμών για τη μείωση του κινδύνου της διασποράς της Ευλογιάς του προβάτου, έχουν ήδη ξεκινήσει τη διενέργεια διαγωνιστικών διαδικασιών, όπως αυτές προβλέπονται από την ισχύουσα νομοθεσία για την ανάδειξη αναδόχων παροχής υπηρεσιών απολύμανσης/ απολυμαντικών σταθμών.
Για το χρονικό διάστημα, που μεσολαβεί εφιστούν την προσοχή σε όλους τους εμπλεκόμενους (κτηνοτρόφους, μεταφορείς ζώντων ζώων, σφαγεία και εγκαταστάσεις παραγωγής γαλακτοκομικών προϊόντων) για την ευλαβική τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας, όπως προβλέπονται από τις ισχύουσες αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και συγκεκριμένα:
1. Οι κάτοχοι μέσων μεταφοράς ζώντων ζώων είναι απαραίτητο:
-Να διαθέτουν αρχείο καθαρισμού των οχημάτων τους σύμφωνα με τις ημερομηνίες των εργασιών τους.
-Να διαθέτουν αρχείο με τα παραστατικά αγοράς απολυμαντικών (τιμολόγια) εγκεκριμένων από τον ΕΟΦ.
– Να έχουν στη διάθεσή τους φορητό εξοπλισμό απολύμανσης και ιματισμό -ποδονάρια μιας χρήσης, τα οποία και χρησιμοποιούν πριν από την είσοδό τους στις εκμεταλλεύσεις.
– Εφόσον ο οδηγός εισέρχεται από άλλη Περιφέρεια οφείλει να έχει έγγραφη βεβαίωση διέλευσης από σταθμό απολύμανσης.
-Να διαθέτουν υπεύθυνη δήλωση για την τήρηση των μέτρων καθαριότητας και απολύμανσης των οχημάτων τους.
2. Επίσης οι κτηνοτρόφοι θα πρέπει να διενεργούν καθαριότητα και απολύμανση των οχημάτων τους (απολυμαίνονται μετά το πλύσιμο οι τροχοί και περιμετρικά όλο το αμάξωμα) όταν εξέρχονται από την εκμετάλλευσή τους και να βεβαιώνουν με υπεύθυνη δήλωση την τήρηση των μέτρων καθαριότητας και απολύμανσης των οχημάτων τους.
3. Στο σφαγείο μετά την εκφόρτωση το όχημα καθαρίζεται και απολυμαίνεται στον ειδικό χώρο του σφαγείου με τα κατάλληλα απολυμαντικά και χορηγείται βεβαίωση καθαριότητας – απολύμανσης οχήματος μεταφοράς ζώντων ζώων.
Τα παραπάνω μέτρα θα πρέπει να εφαρμόζονται επίσης και από τα κέντρα συλλογής γάλακτος/εγκαταστάσεις παραγωγής μεταποίησης γαλακτοκομικών προϊόντων και από όποιες άλλες εγκαταστάσεις απαιτείται (π.χ ζωοτροφών) κατά την είσοδο και έξοδο των οχημάτων από αυτές με Βεβαίωση – Υπεύθυνη δήλωση καθαρισμού, πλύσης & απολύμανσης οχήματος.
Η συνεργασία όλων είναι απαραίτητη για την προστασία του ζωικού κεφαλαίου και της αγροτικής οικονομίας της περιοχής μας.
Σύσκεψη
Σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου πραγματοποιήθηκε χθες υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, στην οποία έγινε ενημέρωση για την εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας για την αντιμετώπιση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων.
Στη σύσκεψη συμμετείχαν ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Τσιάρας, ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ Γιώργος Μυλωνάκης, ο Γενικός Γραμματέας Πρωθυπουργού Στέλιος Κουτνατζής, ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Σπύρος Πρωτοψάλτης, ο Καθηγητής Ιολογίας και Ιογενών νοσημάτων και Πρύτανης Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Πρόεδρος της ΕΕΕΔΕΕ, Χαράλαμπος Μπιλλίνης και η Αναπληρώτρια Γενική Διευθύντρια Κτηνιατρικής του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κατερίνα Μαρίνου.
Το θέμα παρακολουθείται στενά από την κυβέρνηση και το αρμόδιο υπουργείο και θα υπάρξει νεότερη ενημέρωση στα επόμενα 24ωρα.
Επισημαίνεται ότι η Εθνική Επιστημονική Επιτροπή Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς (ΕΕΕΔΕΕ) χαρακτηρίζει ψευδές το δίλημμα «εμβόλιο ή βιοασφάλεια», σχολιάζοντας τα σενάρια που διακινούνται το τελευταίο διάστημα και υπογραμμίζοντας ότι χωρίς αυστηρή εφαρμογή των μέτρων κανένα εργαλείο δεν μπορεί να αποδώσει.
Όπως είχε επισημάνει, για την εκρίζωση της ζωονόσου η μόνη υπεύθυνη στρατηγική είναι η πιστή εφαρμογή των επιστημονικά τεκμηριωμένων μέτρων, γεγονός που προϋποθέτει τη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων, από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και τις Περιφέρειες έως την Ελληνική Αστυνομία και το Λιμενικό. Μάλιστα εξέδωσε ένα πλαίσιο 10 ερωταπαντήσεων:
1: Υπάρχει πράγματι “εύκολη λύση” με εμβολιασμό αντί για μέτρα βιοασφάλειας;
Όχι. Η ευλογιά αιγοπροβάτων είναι νόσημα Κατηγορίας Α στην ΕΕ, με στόχο την πλήρη εκρίζωση. Το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο προβλέπει stamping out, ζώνες προστασίας και αυστηρούς περιορισμούς μετακινήσεων. Ο εμβολιασμός οδηγεί σε απώλεια του καθεστώτος «ελεύθερης χώρας» για την ανάκτηση του οποίου απαιτούνται πολλά χρόνια και θα έχει επιπτώσεις σε μεγάλες αγορές χωρών όπως η Αυστραλία, ο Καναδάς κλπ.
2: Αν εμβολιάσουμε, δεν τελειώνει πιο γρήγορα η επιδημία;
Όχι. Ο εμβολιασμός δεν σταματά αυτόματα τη διασπορά ούτε αίρει την ανάγκη για βιοασφάλεια. Αντίθετα, μπορεί να «καλύψει» υποκείμενες λοιμώξεις, να δυσχεράνει τη διάγνωση και να παρατείνει την επιζωοτία. Γι’ αυτό και όπου εφαρμόστηκε διεθνώς, η ευλογιά (Ινδία, Τουρκία, Ιορδανία, Αίγυπτος, Ισραήλ), δεν εκριζώθηκε αλλά έγινε ενδημική, με συνεχιζόμενες θανατώσεις και απώλειες παραγωγής. Ο χαρακτηρισμός της χώρας ως ενδημική θα επηρεάσει και τις εξαγωγές φέτας, που σήμερα φθάνουν το 1 δις ετησίως.
Ο εμβολιασμός δεν θα σταματήσει τις θανατώσεις Θα εμβολιάζουμε και παράλληλα θα θανατώνουμε κι επειδή δεν υπάρχει μέθοδος που διαχωρίζει τα θετικά ζώα από τα εμβολιασμένα μπορεί τα εμβολιασμένα που εμφανίζουν συμπτώματα να θεωρούνται θετικά.
3: Υπάρχουν εγκεκριμένα και ασφαλή εμβόλια στην Ευρώπη;
Όχι. Μέχρι σήμερα ούτε και από τον δικό μας ΕΟΦ. Δεν έχει εγκριθεί εμβόλιο για χρήση στην ΕΕ. Κανένα εμβόλιο για την ευλογιά αιγοπροβάτων δεν είναι αδειοδοτημένο στην ΕΕ. Η EFSA έχει ξεκαθαρίσει ότι η χρήση τους θα επέφερε άμεσους περιορισμούς στο διεθνές εμπόριο ζώντων ζώων και προϊόντων τους. Η εισαγωγή ή χρήση μη εγκεκριμένων εμβολίων είναι παράνομη και επικίνδυνη.
4. Η θέση του ΕΟΦ ποια είναι;
Ο ΕΟΦ, με έγγραφό του στις 22/10, διευκρινίζει πως δεν υπάρχει αδειοδοτημένο εμβόλιο κατά της ευλογιάς των αιγοπροβάτων.
5. Οι Κτηνιατρικές Σχολές της Ελλάδος, τι θέση έχουν λάβει;
Τόσο η Κτηνιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, όσο και του ΑΠΘ, έχουν πάρει θέση κατά του εμβολίου. Πρόεδρος δε της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς (ΕΕΕΔΕΕ) είναι ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, ο οποίος έχει ξεκαθαρίσει ότι μόνο με την εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας μπορεί να εκριζωθεί η ευλογιά.
6: Τα εμβόλια που υπάρχουν στην ΕΕ τι είναι;
Τα 400.000 εμβόλια που υπάρχουν στην τράπεζα εμβολίων της ΕΕ, είναι ιορδανικά, καλύπτουν μόνο το 60% του «πληθυσμού» που εμβολιάζεται και εμπεριέχουν ζωντανό στέλεχος του ιού, που σημαίνει περαιτέρω μετάδοση. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί δε, με ευθύνη του κάθε κράτους – μέλους, μόνο ως έσχατη λύση και χωρίς να αίρει την ανάγκη θανάτωσης των ζώων.
7: Μπορεί κάποιος να “βοηθήσει” κάνοντας μόνος του εμβόλιο;
Αντιθέτως, πρόκειται για πρακτική που σαμποτάρει τον έλεγχο της νόσου. Τα υπάρχοντα εμβόλια, δεν επιτρέπουν διάκριση μολυσμένων και εμβολιασμένων ζώων (DIVA), καταστρέφουν την επιτήρηση και οδηγούν τελικά σε υποχρεωτική θανάτωση όλου του κοπαδιού. Δεν προστατεύουν τον κτηνοτρόφο τον εκθέτουν σε μεγαλύτερες απώλειες.
8: Μήπως τα μέτρα βιοασφάλειας δεν αποδίδουν και άρα χρειάζεται εμβολιασμός;
Απαιτείται αυστηρή εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας, αρμόδιες για την εφαρμογή των οποίων, σύμφωνα με το νόμο, είναι οι περιφέρειες. Σε περιόδους κρίσης δεν νοείται έγκριση αδειών απουσίας σε συνεργεία απολύμανσης και χρειάζεται η μέγιστη εγρήγορση απ’ όλους.
Η εξάπλωση συνδέεται με παραβιάσεις, καθυστερημένες δηλώσεις και παράνομες μετακινήσεις. Καμία στρατηγική δεν λειτουργεί χωρίς καθολική συμμόρφωση. Η βιοασφάλεια δεν είναι εναλλακτική του εμβολιασμού – είναι η βάση κάθε ελέγχου. Οι παράνομες μετακινήσεις / εμπόριο και η μη τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας είναι τα σημαντικότερα αίτια.
9: Ο Επίτροπος Βάρχελι δεν πρότεινε τον εμβολιασμό;
Όχι. Η επίκληση της λεγόμενης «επιστολής Βάρχελι» είναι αποσπασματική και παραπλανητική. Η επίσημη θέση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όπως διατυπώθηκε και δημόσια από τον Επίτροπο Χάνσεν, είναι ότι ο εμβολιασμός αποτελεί ύστατο μέτρο και όχι βασική στρατηγική. Οι αποφάσεις λαμβάνονται θεσμικά, βάσει EFSA και ευρωπαϊκού δικαίου, όχι βάσει μεμονωμένων αναγνώσεων επιστολών.
10. Αληθεύει ότι οι κτηνοτρόφοι των οποίων τα ζώα έχουν θανατωθεί δεν έχουν λάβει αποζημιώσεις;
Όχι. Οι αποζημιώσεις που δίνονται (έως 250 € το ζώο) είναι οι μεγαλύτερες στην ΕΕ, όπου ο Μέσος Όρος βρίσκεται τα 90€. Παράλληλα η κυβέρνηση έχει ενισχύσει τους κτηνοτρόφους για αγορά ζωοτροφών.
Στο πλαίσιο των ενισχύσεων για επιζωοτίες και ζωονόσους (κυρίως για την ευλογιά), το 2025 έχουν καταβληθεί συνολικά 167,4 εκατ. ευρώ, ως εξής:
Αποζημιώσεις για ζωοτροφές: 69,7 εκατ. ευρώ
Αποζημιώσεις για θανατωμένα ζώα: 62,0 εκατ. ευρώ
Αποζημιώσεις για χαμένο εισόδημα: 28,5 εκατ. ευρώ
Λειτουργικές δαπάνες για τις Περιφέρειες: 7,2 εκατ. ευρώ
