Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb εντόπισε τον πιο μακρινό γαλαξία που έχει καταγραφεί έως σήμερα, επιτρέποντας στους αστρονόμους να κοιτάξουν πιο κοντά από ποτέ στην εποχή που σχηματίστηκαν τα πρώτα άστρα και οι πρώτοι γαλαξίες στο σύμπαν, την αποκαλούμενη κοσμική αυγή.
Ο γαλαξίας, με την ονομασία MoM-z14, φαίνεται όπως ήταν μόλις 280 εκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη που δημιούργησε το σύμπαν. Το φως του χρειάστηκε περίπου 13,5 δισεκατομμύρια χρόνια για να φτάσει στη Γη, καθιστώντας τον τον πιο απομακρυσμένο γαλαξία που έχει παρατηρηθεί ποτέ. Η ανακάλυψη βασίζεται σε δεδομένα του Webb που συλλέχθηκαν τον Απρίλιο του 2025 και η σχετική μελέτη που αυτή τη στιγμή είναι διαθέσιμη στη βάση arXiv πρόκειται να δημοσιευτεί αυτόν το μήνα στο επιστημονικό περιοδικό Open Journal of Astrophysics.
Η παρατήρηση του MoM-z14 προστίθεται σε μια αυξανόμενη λίστα νεαρών γαλαξιών που εμφανίζονται πιο φωτεινοί και εξελιγμένοι από ό,τι προέβλεπαν τα θεωρητικά μοντέλα για το πρώιμο σύμπαν, αναφέρει το Space.com.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, ο γαλαξίας είναι πιο συμπαγής, πιο λαμπρός και χημικά πιο «εμπλουτισμένος» από το αναμενόμενο για μια τόσο πρώιμη κοσμική περίοδο.
Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η παρουσία υψηλών επιπέδων αζώτου, ένδειξη ότι τα πρώτα μεγάλα άστρα ενδέχεται να σχηματίστηκαν και να εξελίχθηκαν πολύ ταχύτερα σε πυκνά περιβάλλοντα απ’ ό,τι υπολόγιζαν έως σήμερα οι επιστήμονες.
Ένα απροσδόκητο εύρημα
Επιπλέον, ο γαλαξίας φαίνεται να έχει ήδη «καθαρίσει» την περιοχή γύρω του από το πρωτογενές υδρογόνο που κυριαρχούσε στο σύμπαν εκείνη την εποχή. Το εύρημα θεωρείται απροσδόκητο, καθώς το πρώιμο σύμπαν ήταν γεμάτο ουδέτερο υδρογόνο που απορροφούσε το φως. Η παρατήρηση αυτή ενισχύει την εικόνα ενός σύμπαντος που εξελισσόταν πιο γρήγορα και πιο δυναμικά από ό,τι προέβλεπαν τα παλαιότερα μοντέλα.
Πριν από την εκτόξευση του James Webb, οι αστρονόμοι θεωρούσαν ότι η ανίχνευση φωτεινών γαλαξιών σε τόσο μεγάλες αποστάσεις θα ήταν εξαιρετικά δύσκολη. Τα μοντέλα προέβλεπαν ότι οι πρώτοι γαλαξίες θα ήταν μικροί, αμυδροί και σπάνιοι, απαιτώντας δεκάδες ώρες παρατήρησης για να επιβεβαιωθούν. Ωστόσο, το ισχυρό υπέρυθρο «μάτι» του Webb έχει ήδη εντοπίσει δεκάδες νεαρούς γαλαξίες που υπήρχαν μόλις λίγες εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη, ανατρέποντας τις προσδοκίες.
Η συνεχής κατάρριψη ρεκόρ από το τηλεσκόπιο υποδηλώνει ότι ακόμη πιο απομακρυσμένα και αρχέγονα αντικείμενα ενδέχεται να αποκαλυφθούν στο μέλλον. Οι αστρονόμοι εκτιμούν ότι τα δεδομένα του Webb θα επιτρέψουν την αναθεώρηση των μοντέλων για τον σχηματισμό των πρώτων άστρων και γαλαξιών, φωτίζοντας μια από τις λιγότερο κατανοητές περιόδους της κοσμικής ιστορίας.
Πηγή: cnn.gr
