Είναι ένα από τα πιο γνώριμα φυτά που συναντά κανείς σε δημόσιους χώρους, πάρκα, σχολεία, εκκλησίες ακόμα και στις εθνικές οδούς. Ωστόσο φαίνεται πως αποτελεί μια…κρυφή απειλή για την υγεία όσων έρθουν σε επαφή με τα φύλλα ή το χυμό της. Ο λόγος για την ανθεκτική πικροδάφνη για την οποία το τελευταίο διάστημα έχει ανοίξει μεγάλη συζήτηση εξαιτίας της τοξικότητάς της.
Εγκύκλιος του ΕΟΔΥ η οποία διαβιβάστηκε στις σχολικές μονάδες μέσω του Υπουργείου Παιδείας αφού περιγράφει το φυτό, την τοξικότητά του και τους κινδύνους που κρύβει, προτείνει μέτρα προστασίας του μαθητικού δυναμικού ακόμα και εκρίζωση των φυτών.
Η εγκύκλιος αυτή έφτασε και στα σχολεία της Π.Ε. Καρδίτσας και πλέον οι διευθυντές καλούνται να εντοπίσουν τα φυτά, να εκτιμήσουν τον κίνδυνο που υπάρχει και να λάβουν, εφόσον κριθεί σκόπιμο, τα μέτρα που προτείνονται στην εγκύκλιο.
Η εγκύκλιος
Οπως αναφέρεται στην εγκύκλιο ο γαλακτώδης χυμός που υπάρχει σε όλα τα μέρη του φυτού είναι γεμάτος με πολλές τοξικές ουσίες καθιστώντας τις πικροδάφνες επικίνδυνες τόσο για τους ανθρώπους όσο και για τα ζώα. Οι γλυκοσίδες επηρεάζουν σημαντικά το καρδιαγγειακό σύστημα, προκαλώντας συμπτώματα που κυμαίνονται από ναυτία και κοιλιακό άλγος έως σοβαρές αρρυθμίες και αιφνίδιο καρδιακό θάνατο. Ακόμη και ο καπνός από πικροδάφνη που καίγεται είναι πολύ τοξικός. Οι πικροδάφνες περιλαμβάνονται συχνά στα πιο δηλητηριώδη φυτά στον κόσμο και είναι πολύ κοινές στην Ελλάδα.
Η έκθεση του ανθρώπου στην πικροδάφνη (Nerium oleander) μπορεί να προκληθεί από τυχαία ή εκούσια κατάποση, κατανάλωση για ιατρικούς σκοπούς και εγκληματική δηλητηρίαση καθώς επίσης και μέσω δερματικής επαφής, εισπνοής, ή παρεντερικής έκθεσης.
Η δηλητηρίαση από πικροδάφνες μπορεί να επηρεάσει πολλά μέρη του σώματος, συμπεριλαμβανομένων του καρδιαγγειακού, γαστρεντερικού και νευρικού συστήματος, καθώς επίσης το δέρμα και τους οφθαλμούς.
Η σοβαρότητα της δηλητηρίασης από πικροδάφνες επηρεάζεται από την προσλαμβανόμενη δόση, τον τρόπο κατάποσης και τους ειδικούς παράγοντες του ασθενούς. Ενώ η πλειονότητα των δηλητηριάσεων δεν είναι θανατηφόρες, η θνησιμότητα παρατηρείται κυρίως σε περιπτώσεις σκόπιμης κατάποσης, καθυστερημένης ιατρικής παρέμβασης και σοβαρής υπερκαλιαιμίας.
Σε περίπτωση επαφής ή κατάποσης, επικοινωνούμε άμεσα με το Κέντρο Δηλητηριάσεων (τηλ. 210 7793777) ή τον γιατρό μας. Όταν υπάρχει υποψία έκθεσης, η διακοπή της περαιτέρω κατάποσης και η απομάκρυνση οποιουδήποτε φυτικού υλικού από το στόμα αποτελεί προτεραιότητα.
Το ξέπλυμα του στόματος με νερό και το πλύσιμο του προσβεβλημένου δέρματος με σαπούνι και νερό μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της δερματικής απορρόφησης. Η πρόκληση εμέτου δεν συνιστάται λόγω κινδύνων αναρρόφησης. Ο εμετός εμφανίζεται φυσικά λόγω των γαστρεντερικών ερεθιστικών επιδράσεων της ολεανδρίνης και ο αναγκαστικός έμετος μπορεί να επιδεινώσει τη βραδυκαρδία, τους κινδύνους αναρρόφησης και τις ηλεκτρολυτικές ανισορροπίες.
Οι ιατρικές παρεμβάσεις επικεντρώνονται στην υποστηρικτική φροντίδα, την πλύση στομάχου και την αντιδοτική θεραπεία.
Τζένη Σουλτανιά
Αναλυτικότερα στην εφημερίδα Νέος Αγών
