Η συζήτηση γύρω από τα ελληνοτουρκικά επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, λίγες ημέρες πριν από τη συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας και τη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα.
Η ελληνική αποστολή θα μεταβεί στην Άγκυρα με απολύτως ξεκαθαρισμένο πλαίσιο θέσεων και με συγκεκριμένες «κόκκινες γραμμές», οι οποίες δεν πρόκειται να τεθούν υπό διαπραγμάτευση.
Πρώτη και αδιαπραγμάτευτη θέση για την ελληνική πλευρά είναι η πλήρης απόρριψη οποιασδήποτε συζήτησης που αγγίζει ζητήματα εθνικής κυριαρχίας ή επιχειρεί να αμφισβητήσει θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου. Η Αθήνα καθιστά σαφές ότι θέματα όπως η αποστρατιωτικοποίησή ελληνικών νησιών δεν μπορούν, υπό καμία συνθήκη, να ενταχθούν σε ατζέντα διαλόγου.
Δεύτερη «κόκκινη γραμμή» αποτελεί η πάγια ελληνική θέση ότι μοναδική αναγνωρισμένη διαφορά μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας είναι ο καθορισμός υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ). Κάθε προσπάθεια της τουρκικής πλευράς να διευρύνει το πλαίσιο των συνομιλιών, εισάγοντας επιπλέον διεκδικήσεις ή ζητήματα, εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε άμεσο αδιέξοδο, καθώς η Αθήνα δεν προτίθεται να αποδεχθεί μια «ολιστική» διαπραγμάτευση που θα περιλαμβάνει θέματα κυριαρχίας.
Υπό αυτό το πρίσμα, η ελληνική πλευρά προσέρχεται στη συνάντηση με στόχο τη διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας, χωρίς όμως αυταπάτες. Το μήνυμα της Αθήνας είναι σαφές. Διάλογος μπορεί να υπάρξει μόνο στη βάση του διεθνούς δικαίου, με σαφή όρια και χωρίς εκπτώσεις σε ζητήματα κυριαρχίας.
Τα 12 ν.μ. και η απειλή πολέμου
Ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε μέσω συνέντευξης που παραχώρησε στον ΣΚΑΪ , ότι η επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια αποτελεί μονομερές και αναφαίρετο δικαίωμα της χώρας, απορρέον από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Η θέση αυτή δεν συνιστά αντικείμενο διαπραγμάτευσης, αλλά κυριαρχική επιλογή της Ελλάδας, η οποία μπορεί να ασκηθεί όποτε και όπως το κρίνει η Αθήνα , διευκρίνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης λίγες ημέρες πριν τη συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Τουρκίας.
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός επανέλαβε ότι η Ελλάδα παραμένει ανοιχτή στη λύση παραπομπής της διαφοράς σε ένα διεθνές δικαιοδοτικό όργανο. Όπως τόνισε, όσο «υπάρχει στο τραπέζι η εντός εισαγωγικών θεωρία των γκρίζων ζωνών, όσο έστω και εμμέσως αμφισβητείται κυριαρχία, όχι κυριαρχικά δικαιώματα, στο Αιγαίο και όσο κρέμεται από πάνω μας μια απειλή πολέμου, είναι δύσκολο να φτάσουμε σε αυτό το σημείο».
Αναφορικά με τη ρητορική της Άγκυρας περί «ιστορικής συγκυρίας» για μια συνολική επίλυση των διαφορών στο Αιγαίο, η Αθήνα διαμηνύει ότι, από ελληνικής πλευράς, το πεδίο του διαλόγου είναι απολύτως συγκεκριμένο.
Η Αθήνα θεωρεί ότι κάθε προσπάθεια διεύρυνσης της ατζέντας με ζητήματα που άπτονται της εθνικής κυριαρχίας υπονομεύει τον ίδιο τον διάλογο.
Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε την απειλή πολέμου (casus belli) της τουρκικής εθνοσυνέλευσης αναχρονιστική, τονίζοντας ότι έχει απτές συνέπειες για την Άγκυρα, καθώς την αποκλείει από ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία στον τομέα της άμυνας.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην εβδομαδιαία ανασκόπηση στα social media, επέλεξε να αναδείξει το εξοπλιστικό πρόγραμμα της χώρας και τη συμμετοχή της Ελλάδας στο ευρωπαϊκό εργαλείο SAFE.
Η έγκριση του εθνικού αμυντικού σχεδίου ύψους 788 εκατ. ευρώ εντάσσεται στη συνολική ευρωπαϊκή στρατηγική «Ετοιμότητα 2030» και λειτουργεί ως έμμεσο μήνυμα ισχύος και σταθερότητας.
Η τουρκική ανάγνωση για το πρόγραμμα «SAFE»
Με σαφή στόχο να τοποθετήσει την Άγκυρα στο επίκεντρο των εξελίξεων γύρω από τη νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική άμυνας, ο υπουργός Άμυνας της γείτονος, Γιασάρ Γκιουλέρ, παρενέβη για το πρόγραμμα SAFE, επιχειρώντας να αναδείξει τις ενστάσεις της χώρας του αλλά και να θέσει τους όρους υπό τους οποίους η Τουρκία θα μπορούσε να συνδεθεί με αντίστοιχες πρωτοβουλίες.
Σε συνέντευξή του στην τουρκική εφημερίδα OKSUEN, υποστήριξε ότι «ο σχεδιασμός των ευρωπαϊκών αμυντικών δομών με τρόπο που δημιουργεί επικαλύψεις με το ΝΑΤΟ θα υπονόμευε την αλληλεγγύη εντός της Συμμαχίας και θα μπορούσε να οδηγήσει σε διαρθρωτικά προβλήματα στις σχέσεις ΝΑΤΟ-ΕΕ».
Ο Τούρκος υπουργός Άμυνας επανέλαβε ότι για την Άγκυρα προτεραιότητα αποτελεί μια αμυντική δομή που αναγνωρίζει τον πρωταγωνιστικό ρόλο του ΝΑΤΟ στην ευρωπαϊκή ασφάλεια και βασίζεται σε κοινή αντίληψη των απειλών.
Σε σχέση με τον αποκλεισμό της γείτονος από τέτοιου είδους αμυντικά σχήματα, ο Γιασάρ Γκιουλέρ προειδοποίησε ότι« ο αποκλεισμός της Τουρκίας από τέτοιες αμυντικές δομές θα έβλαπτε όχι μόνο την Τουρκία αλλά και τη συνολική δομή της ευρωπαϊκής ασφάλειας», αφήνοντας να διαφανεί πως η Τουρκία επιδιώκει να παρουσιάσει τον εαυτό της ως αναπόσπαστο παράγοντα ασφάλειας για την Ευρώπη.
Πηγή: cnn.gr
