Τέλος εποχής για το σκληρό σιτάρι στη Θεσσαλία; Το σουσάμι διεκδικεί θέση στον θεσσαλικό κάμπο, καθώς η κλιματική αλλαγή και η χαμηλή κερδοφορία ανατρέπουν τις καλλιεργητικές επιλογές.
Σάββας Παυλίδης: Αβέβαιο το μέλλον του σκληρού σίτου στη Θεσσαλία – Μετατοπίζεται η ζώνη καλλιέργειας προς την Κεντρική Ευρώπη
Η κλιματική αλλαγή αλλάζει τον αγροτικό χάρτη της Ευρώπης, με τη Σλοβενία, την Ουγγαρία και τη Σλοβακία να κερδίζουν έδαφος στην παραγωγή σκληρού σίτου – Μείωση 20% στις νέες σπορές στη Θεσσαλία, ενώ σουσάμι και ρίγανη αναδεικνύονται σε εναλλακτικές καλλιέργειες.
Αβέβαιο διαγράφεται το μέλλον του σκληρού σίτου στη Θεσσαλία, καθώς η κλιματική αλλαγή μεταβάλλει σταδιακά τις γεωγραφικές ζώνες στις οποίες ευδοκιμεί η συγκεκριμένη καλλιέργεια, δημιουργώντας νέα δεδομένα για τους Έλληνες παραγωγούς και τον ανταγωνισμό στην ευρωπαϊκή αγορά.
Την εκτίμηση αυτή διατύπωσε ο αντιπρόεδρος της εταιρείας Ελληνικά Βιοκαύσιμα Α.Ε., Σάββας Παυλίδης, μιλώντας στην εκπομπή «Θεσσαλών Γη», επισημαίνοντας ότι η άνοδος της θερμοκρασίας οδηγεί σε μετατόπιση της παραγωγής σκληρού σίτου προς την Κεντρική Ευρώπη και χώρες όπως η Σλοβενία, η Ουγγαρία και η Σλοβακία.
Πρόκειται για μια εξέλιξη που αλλάζει τις ισορροπίες στην ευρωπαϊκή αγορά, καθώς περιοχές οι οποίες στο παρελθόν δεν είχαν τόσο ευνοϊκές συνθήκες για την καλλιέργεια σκληρού σίτου αποκτούν πλέον σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα.
Όπως εξήγησε ο κ. Παυλίδης, αντίστοιχη μετατόπιση έχει παρατηρηθεί και στην ελαιοκράμβη, αποδεικνύοντας ότι η κλιματική αλλαγή δεν επηρεάζει απλώς τις αποδόσεις των καλλιεργειών, αλλά μπορεί να αλλάξει συνολικά τον αγροτικό χάρτη της Ευρώπης.
Ανταγωνισμός με 600 κιλά το στρέμμα από την Κεντρική Ευρώπη
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι αποδόσεις που επιτυγχάνουν πλέον οι παραγωγοί στην Κεντρική Ευρώπη. Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της Ελληνικά Βιοκαύσιμα, η δροσερή άνοιξη στις συγκεκριμένες περιοχές ευνοεί την ανάπτυξη των σιτηρών, με τις στρεμματικές αποδόσεις να φτάνουν ακόμη και τα 600 κιλά.
Ενδεικτικό της αλλαγής των κλιματικών συνθηκών είναι και το παράδειγμα της Φλώρινας, όπου φέτος καταγράφηκαν ιδιαίτερα υψηλές αποδόσεις σε καλλιέργεια σκληρού σίτου, σε μια περιοχή όπου στο παρελθόν η συγκεκριμένη επιλογή δεν θεωρούνταν αυτονόητη λόγω της βόρειας γεωγραφικής της θέσης.
Στο πλεονέκτημα της παραγωγικότητας προστίθεται και το κόστος μεταφοράς. Τα σιτηρά της Κεντρικής Ευρώπης μπορούν να μεταφέρονται προς τις μεγάλες βιομηχανίες ζυμαρικών της Ιταλίας σιδηροδρομικώς, με σημαντικά χαμηλότερο μεταφορικό κόστος σε σχέση με τα ελληνικά σιτηρά, τα οποία μεταφέρονται κυρίως με πλοία.
Έτσι, οι Έλληνες παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι όχι μόνο με τον ανταγωνισμό των υψηλότερων αποδόσεων, αλλά και με ένα μειονέκτημα στο κόστος μεταφοράς προς τις αγορές κατανάλωσης.
Μείωση 20% στις νέες σπορές σιτηρών – Οριακή η κερδοφορία
Την ίδια στιγμή, η οικονομική βιωσιμότητα της καλλιέργειας σκληρού σίτου στον θεσσαλικό κάμπο γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη.
Ο Σάββας Παυλίδης εκτίμησε ότι οι νέες σπορές σιτηρών αναμένεται να περιοριστούν κατά περίπου 20%, εξαιτίας κυρίως των χαμηλών τιμών παραγωγού, που δεν αφήνουν ικανοποιητικό περιθώριο κέρδους στους αγρότες.
Όπως ανέφερε, η καλλιέργεια αρχίζει να γίνεται οριακά κερδοφόρα μόνο σε χωράφια που μπορούν να δώσουν αποδόσεις άνω των 500 κιλών ανά στρέμμα (μέσο κόστος φέτος πάνω από 120 ευρώ το στρέμμα). Αυτό σημαίνει ότι τα χωράφια με χαμηλότερη παραγωγικότητα κινδυνεύουν να εγκαταλειφθούν ή να αντικατασταθούν από άλλες καλλιέργειες.
Για τον θεσσαλικό κάμπο, όπου τα σιτηρά αποτελούν παραδοσιακά μία από τις βασικές επιλογές των παραγωγών, η εξέλιξη αυτή δημιουργεί πρόσθετους προβληματισμούς για το μέλλον της αροτραίας γεωργίας.
Σουσάμι και ρίγανη οι νέες εναλλακτικές στον θεσσαλικό κάμπο
Ωστόσο, η άνοδος της θερμοκρασίας και οι μεταβολές στις κλιματικές συνθήκες δεν δημιουργούν μόνο προβλήματα, αλλά και νέες δυνατότητες για την αγροτική παραγωγή της Θεσσαλίας.
Όπως επισήμανε ο κ. Παυλίδης, υπάρχουν καλλιέργειες που μπορούν να ευνοηθούν από τις υψηλότερες θερμοκρασίες, με χαρακτηριστικά παραδείγματα το σουσάμι και τη ρίγανη.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο σουσάμι, το οποίο μπορεί να αποτελέσει μια ενδιαφέρουσα εναλλακτική για τους παραγωγούς του θεσσαλικού κάμπου. Μάλιστα, όπως ανέφερε, από την επόμενη χρονιά προβλέπεται ενίσχυση ύψους 60 ευρώ ανά στρέμμα για την καλλιέργειά του, γεγονός που αναμένεται να ενισχύσει το ενδιαφέρον των αγροτών.
Η ρίγανη αποτελεί επίσης μία από τις καλλιέργειες που μπορούν να αξιοποιήσουν τις νέες κλιματικές συνθήκες, προσφέροντας δυνατότητες διαφοροποίησης της παραγωγής.
Το μήνυμα από την παρέμβαση του Σάββα Παυλίδη στην εκπομπή «Θεσσαλών Γη» είναι σαφές: Η Θεσσαλία βρίσκεται μπροστά σε μια περίοδο αναγκαστικών προσαρμογών. Η κλιματική αλλαγή, οι νέοι ευρωπαϊκοί ανταγωνιστές, το κόστος παραγωγής και οι τιμές των αγροτικών προϊόντων αναδιαμορφώνουν τις επιλογές των παραγωγών.
Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο πόσο σιτάρι μπορεί να παράγει ο θεσσαλικός κάμπος, αλλά ποιες καλλιέργειες μπορούν να εξασφαλίσουν βιώσιμο εισόδημα στους αγρότες τα επόμενα χρόνια.










