Η Ελλάδα έχει εκφράσει ζωηρές επιφυλάξεις και ενστάσεις για το σχέδιο της Κομισιόν που θα εκτοξεύσει τη φορολογία και τις τελικές τιμές των καπνικών.
Αυτό που προκύπτει, όμως, από ειδική μελέτη του Ευρωκοινοβουλίου, είναι ότι η μάχη μοιάζει χαμένη και ότι οι αυξήσεις στα τσιγάρα και όλα τα συναφή προϊόντα είναι προ των πυλών.
Αν η φορολογία, και εν προκειμένω οι Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης, αναπροσαρμοστεί στα επίπεδα που σχεδιάζουν οι Βρυξέλλες, το πακέτο στις πλέον δημοφιλείς μάρκες τσιγάρων στην Ελλάδα θα απογειωθεί στα 6,50 ευρώ, από 4,80 ευρώ. . Όπως προκύπτει, ωστόσο, από τη μελέτη επιπτώσεων που εκπόνησε το Ευρωκοινοβούλιο, αυτό δεν αντιμετωπίζεται ως πρόβλημα. Τουναντίον. Επαυξάνει ως προς την ανάγκη ακόμα μεγαλύτερης φορολογίας στα νέα προϊόντα, όπως τα θερμαινόμενα τσιγάρα.
Η μελέτη έχει αναφορές και στην περίπτωση της Ελλάδας, εντάσσοντας την στις χώρες όπου η φορολογία των καπνικών παραμένει πολύ χαμηλή.
Ειδικότερα, ενώ από την εφαρμογή της Οδηγίας καπνικών το 2014, οι φόροι έχουν αυξηθεί σημαντικά σε όλα τα κράτη- μέλη το μέγεθος των αυξήσεων των φόρων δεν ήταν ομοιόμορφο σε όλες τις χώρες, καθώς ορισμένα κράτη- μέλη (η Βουλγαρία, η Ουγγαρία και η Ελλάδα) παραμένουν μόνο οριακά πάνω από την ελάχιστη απαίτηση των 90 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα. Η πιο άμεση συνέπεια της αναθεωρημένης κατώτατης φορολογικής κλίμακας θα είναι η αύξηση των φόρων και των τιμών του καπνού. Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, έξι κράτη μέλη – η Δανία, η Ιρλανδία, η Φινλανδία, το Βέλγιο, οι Κάτω Χώρες και η Γαλλία – υπερβαίνουν ήδη τα νέα ελάχιστα όρια. Αντίθετα, τα υπόλοιπα κράτη μέλη θα πρέπει να αυξήσουν τους ελάχιστους συντελεστές τους, κατά μέσο όρο κατά περίπου 50%. Οι μεγαλύτερες απαιτούμενες αυξήσεις συγκεντρώνονται στα νότια και ανατολικά κράτη μέλη της ΕΕ. Συγκεκριμένα, η Κύπρος, η Ελλάδα, η Ουγγαρία και η Βουλγαρία θα πρέπει να αυξήσουν τους ελάχιστους συντελεστές ειδικού φόρου κατανάλωσης για τα τσιγάρα κατά περισσότερο από 80% προκειμένου να συμμορφωθούν με τα αναθεωρημένα ελάχιστα όρια!
Ο υψηλότερος φόρος στην ΕΕ επιβάλλεται στην Ιρλανδία , στα 10,71 € ανά πακέτο 20 τσιγάρων, ακολουθούμενη από τη Γαλλία στα 8,09 € και την Ολλανδία στα 7,77 €. Ο χαμηλότερος ειδικός φόρος κατανάλωσης ανά πακέτο 20 τσιγάρων επιβάλλεται στη Βουλγαρία στα 2,03 €, ακολουθούμενη από την Κύπρο στα 2,64 € και την Κροατία στα 2,73 €. Η Ελλάδα βρίσκεται στην 24η θέση της ευρωπαϊκής κατάταξης, με 2,74 €.
Η εμπειρία δείχνει, πάντως, ότι οι αυξήσεις στους φόρους τσιγάρων τείνουν να ευνοούν το λαθρεμπόριο τσιγάρων και να οδηγούν τους καταναλωτές σε παράνομες αγορές.
Η KPMG εκτιμά ότι περισσότερα από 38 δισεκατομμύρια παραποιημένα και λαθραία τσιγάρα καταναλώθηκαν στην ΕΕ το 2024, ποσοστό μεγαλύτερο κατά 10% σε σχέση με το 2023. Αυτό αντιστοιχεί στο 9,2% της συνολικής κατανάλωσης τσιγάρων και σε εκτιμώμενη απώλεια φορολογικών εσόδων ύψους 14,9 δισεκατομμυρίων ευρώ (17,5 δισεκατομμύρια δολάρια). Οι μεγαλύτερες αγορές παράνομων τσιγάρων στην ΕΕ ως ποσοστό της συνολικής κατανάλωσης ήταν η Γαλλία (38%), η Ιρλανδία (32%) και η Λιθουανία και η Φινλανδία (και οι δύο με 20%). Η Γαλλία από μόνη της αντιπροσωπεύει σχεδόν το ήμισυ της συνολικής παράνομης κατανάλωσης στην ΕΕ.
