«Ο κάμπος της Θεσσαλίας από αρχαιοτάτων χρόνων είχε πλούτο και για το λόγο αυτό καθόριζε και τις πολιτικές εξελίξεις στην αρχαία Ελλάδα.
Μάλιστα ήταν τέτοιος ο πλούτος της αρχαίας Λάρισας αλλά και της αρχαίας Μητρόπολης Καρδίτσας ή του Κραννώνα Φαρσάλων ώστε με τα τάλαντά τους επιτύγχαναν πάντα ευνοϊκούς χρησμούς από το Μαντείο των Δελφών (Σ.Σ Κατά κάποιον τρόπο εξαγόραζαν τους ιερείς της εποχής)». Τα λόγια αυτά ανήκουν στον εκλιπόντα χθες Καρδιτσιώτη στην καταγωγή Θανάση Τζαφάλια, ο οποίος συνέδεσε το όνομά του με την αποκάλυψη του αρχαίου θεάτρου της Λάρισας ως προϊστάμενος επί δεκαετίες της Εφορίας Αρχαιοτήτων.
Και ακούγονται ακόμη πιο επίκαιρα στις μέρες μας λόγω των μεγάλων αγροτικών μπλόκων και της παραμονής των αγροτών επί 34 σχεδόν ημέρες σε Ε-65 και Νίκαια, όπου έχουν στηθεί τα δύο μεγαλύτερα μπλόκα της χώρας με εκατοντάδες τρακτέρ. Βέβαια στους αρχαίους κλασσικούς χρόνους αλλά και αργότερα στους Ρωμαϊκούς ο θεσσαλικός κάμπος αποτελούσε το σιτοβολώνα του τότε γνωστού κόσμου και μάλιστα όταν ένας επίδοξος διεκδικητής ήθελε να γκρεμίσει έναν αυτοκράτορα έφτανε να κρύψει στις αποθήκες το σιτάρι που έφτανε με τα πλοία στη Ρώμη από τη Θεσσαλία για να λιμοκτονήσουν χωρίς ψωμί οι πολίτες της Ρώμης να εξεγερθούν και να επέλθει η ανατροπή του αυτοκράτορα.
Στις μέρες μας φυσικά ο πρωτογενής τομέας έχει περάσει σε δεύτερη μοίρα για τη χώρα, προέχει ο τουρισμός, το real estate, η ναυτιλία , οι μεταφορές, ο ενεργειακός κόμβος που θέλουμε να καταστεί η χώρα, γενικά ο τριτογενής τομέας των υπηρεσιών που έχει διογκωθεί και έτσι έχουμε την υπερσυγκέντρωση του πληθυσμού σε ένα αστικό κέντρο την Αθήνα και ταυτόχρονα την ερήμωση της υπαίθρου.
Όμως χωρίς αγροκτηνοτροφική παραγωγή και βιομηχανία δεν παράγεται πραγματικός πλούτος και έτσι έχουμε την περίφημη αναστροφή της παραγωγικής πυραμίδας όπως σημειώνει και ο Μίμης Ανδρουλάκης. Αντί δηλαδή η απασχόληση και ο πλούτος να βρίσκεται στην πρωτογενή παραγωγή και τη δευτερογενή μεταποίηση, με τη διόγκωση των υπηρεσιών έχουμε επί της ουσίας τους μισούς Έλληνες να πουλούν στους άλλους μισούς κάτι που δεν έχει παραχθεί στη χώρα μας. Και φυσικά το στρεβλό αυτό μοντέλο είναι θνησιγενές και μπορεί να οδηγήσει τη χώρα σε ένα νέο κύκλο ελλειμμάτων και έλλειψης ανταγωνιστικότητας της οικονομίας μας.
Ο Μίμης Αανδρουλάκης υποστήριξε ότι στην Ελλάδα η πυραμίδα αντιστράφηκε: Υπερτροφικός τριτογενής τομέας (υπηρεσίες, κράτος, κατανάλωση), αδύναμη παραγωγική βάση. και εξάρτηση από εισαγωγές, δανεισμό και κρατική αναδιανομή. Με απλά λόγια:
Καταναλώνουμε και διαχειριζόμαστε περισσότερα απ’ όσα παράγουμε. Η αναστροφή αυτή, σύμφωνα με τον Μίμη Ανδρουλάκη: Τροφοδότησε πελατειακές σχέσεις, υπονόμευσε τη βιώσιμη ανάπτυξη οδήγησε σε κρίσεις χρέους και παραγωγικό έλλειμμα, δημιούργησε κοινωνικές προσδοκίες χωρίς πραγματικό παραγωγικό αντίκρισμα.
Ερχόμενοι στις μέρες μας καθώς αυτά ο Μίμης Ανδρουλάκης τα επεσήμανε στις εποχές των μνημονίων, θα λέγαμε ότι η εγκατάλειψη της υπαίθρου είναι εμφανής και από τα τελευταία στοιχεία του Ληξιαρχείου του Νομού Καρδίτσας της περιοχής δηλαδή της χώρας με το μεγαλύτερο ποσοστό του ενεργού πληθυσμού να απασχολείται στον πρωτογενή τομέα.
Το 2025 είχαμε 1.600 θανάτους για 91 γεννήσεις στην π.ε. Καρδίτσας,
οι οποίες βεβαία μπορεί να είναι και διπλάσιες ή τριπλάσιες γιατί αρκετά ζευγάρια πλέον γεννούν εκτός Καρδίτσας, ωστόσο και πάλι το έλλειμμα στο ισοζύγιο θανάτων προς γεννήσεων δεν αφήνει αισιόδοξες σκέψεις για το μέλλον.
Εκείνο που απαιτείται για την επανεκκίνηση της τοπικής οικονομίας, για να έλθει ξανά η ανάπτυξη στην Καρδίτσα και τη Θεσσαλία και να καταστεί εκείνος ο πλουτοπαραγωγικός τόπος όπως στην αρχαιότητα είναι:
Επανεκκίνηση της παραγωγής με κίνητρα για νέους αγρότες με δραστική μείωση των συντελεστών παραγωγής (ενέργεια, καύσιμα , εφόδια) . επένδυση στη γνώση, την καινοτομία και τη μεταποίηση.
Η Θεσσαλία μπορεί να καταστεί διατροφικός παράδεισος και γαστριμαργικός προορισμός. Απαιτείται η σύνδεση εκπαίδευσης -οικονομίας και κυρίως μείωση της εξάρτησης από τον κρατισμό και την κατανάλωση με δανεικά. Η δρομολόγηση των μεγάλων έργων των φραγμάτων και των ταμιευτήρων μπορούν να καταστήσουν την ευρύτερη περιοχή ξανά τόπο παραγωγής πλούτου, ενεργειακό κόμβο και να δώσουν χιλιάδες νέες θέσεις απασχόλησης στο «περιβόλι της Ευρώπης» τον θεσσαλικό κάμπο και πρέπει να, αποτελούν σταθερό στόχο διεκδίκησης.
Απαιτείται όμως να το κατανοήσει αυτό το κράτος της Αθήνας, που ακόμη και στους πελοποννησιακούς πολέμους έχοντας ισχυρή τη ναυτιλία δεν πείνασε μεν όταν είχε τον δεκαετή Δεκελεικό πόλεμο με τον αποκλεισμό εντός των τειχών από τη Σπάρτη, ωστόσο τη βρήκε ο λοιμός από τη συγκέντρωση του πληθυσμού σε έναν περιορισμένο τόπο.
Συμπερασματικά θα λέγαμε ότι χωρίς ισχυρή βάση στην παραγωγική πυραμίδα με πρωτογενή τομέα ανταγωνιστικό και δευτερογενή με εξωστρέφεια, δεν έχει μέλλον αυτός ο τόπος…
«Ν.Α.»
