Η ανάγκη για ένα νέο μοντέλο αγροτικής ανάπτυξης στη Θεσσαλία, ικανό να ανταποκριθεί στις μεγάλες προκλήσεις της επόμενης δεκαετίας, βρέθηκε στο επίκεντρο της εκδήλωσης με θέμα «Σχεδιάζοντας το Μέλλον: Αγροτική παραγωγή, δυνατότητες και προκλήσεις», που πραγματοποιήθηκε στη Λάρισα με πρωτοβουλία της Περιφέρεια Θεσσαλίας και τη συμμετοχή του Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Στην εκδήλωση συμμετείχαν ως κεντρικοί ομιλητές ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας, κ. Δημήτρης Κουρέτας, και ο Καθηγητής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Στάθης Αραποστάθης. Τη συζήτηση συντόνισε ο Διευθυντής της «Θεσσαλίας Τηλεόρασης» κ. Γιάννης Κολλάτος.
Στόχος της εκδήλωσης ήταν ο διάλογος για έναν μακρόπνοο στρατηγικό σχεδιασμό που αφορά στην αγροτική παραγωγή της Θεσσαλίας, με το βλέμμα στραμμένο στο 2040 και πέρα.
Η εκδήλωση βασίστηκε στα συμπεράσματα της έρευνας που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία της Περιφέρειας Θεσσαλίας με το ΕΚΠΑ, η οποία διαμορφώθηκε μέσα από μία εκτεταμένη διαδικασία σχεδιασμού σεναρίων και διαβούλευσης με παραγωγούς, συνεταιρισμούς, γεωπόνους, ερευνητές, στελέχη της τοπικής αυτοδιοίκησης και εκπροσώπους φορέων της αγροτικής οικονομίας της Θεσσαλίας.
Στόχος της εκδήλωσης ήταν να αναδειχθούν οι βασικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η αγροτική παραγωγή, αλλά και να παρουσιαστούν οι δυνατότητες που διαμορφώνονται μέσα από τον στρατηγικό σχεδιασμό, την καινοτομία, τη συνεργασία και τη σύνδεση της παραγωγής με νέες μορφές γνώσης και τεχνολογίας.
Παρουσιάστηκαν τα ευρήματα των σεναρίων για τον μελλοντικό στρατηγικό σχεδιασμό της αγροτικής παραγωγής, όπως αυτά διαμορφώθηκαν μέσα από τη διαβούλευση με τους άμεσα εμπλεκόμενους φορείς. Η παρουσίαση εστίασε ιδιαίτερα στην ανάγκη μετάβασης από αποσπασματικές και βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις σε ένα συνεκτικό μοντέλο περιφερειακού σχεδιασμού, το οποίο θα συνδέει τη διαχείριση των φυσικών πόρων, την παραγωγική αναδιάρθρωση, την ενεργειακή μετάβαση, την εκπαίδευση και τη λειτουργία των αγορών. Όπως αναδεικνύεται μέσα από την έρευνα, η Θεσσαλία βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σημείο καμπής. Η κλιματική αλλαγή, η πίεση στους υδατικούς πόρους, το αυξανόμενο ενεργειακό κόστος, η αβεβαιότητα των αγορών και οι δημογραφικές μεταβολές δημιουργούν ένα νέο περιβάλλον για τον πρωτογενή τομέα. Παράλληλα, όμως, η περιοχή διαθέτει σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα: ισχυρή αγροτική παράδοση, παραγωγική τεχνογνωσία, αναπτυσσόμενες συνεταιριστικές δομές, ερευνητικά ιδρύματα και δυνατότητες ανάπτυξης καινοτόμων αλυσίδων αξίας.
Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη σημασία αποκτούν ο στρατηγικός σχεδιασμός και η περιφερειακή διακυβέρνηση. Η έρευνα αναδεικνύει την ανάγκη για έναν πιο συντονισμένο μηχανισμό διαχείρισης των υδάτων, για εκσυγχρονισμό των αρδευτικών υποδομών, για βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας και για ανάπτυξη ενός πιο ανθεκτικού και διαφοροποιημένου παραγωγικού μοντέλου. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στη σημασία της εκπαίδευσης, της μεταφοράς γνώσης και της ενίσχυσης της σύνδεσης ανάμεσα στην επιστημονική έρευνα και τις πραγματικές ανάγκες της παραγωγής. Η εκδήλωση εξέτασε τον τρόπο με τον οποίο οι αγροτικές κοινότητες και οι εταίροι του αγροδιατροφικού συστήματος αντιλαμβάνονται τις προοπτικές που δημιουργούνται μέσα από την ψηφιακή γεωργία, τα νέα εργαλεία παρακολούθησης και διαχείρισης πόρων, την ανάπτυξη προϊόντων υψηλής ποιότητας και τη δημιουργία νέων μορφών συνεργασίας μεταξύ παραγωγών, συνεταιρισμών και περιφερειακών φορέων. Ζητήματα όπως η αναδιάρθρωση καλλιεργειών, η ζωνοποίηση, η βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων, η πιστοποίηση και η ενίσχυση της εξωστρέφειας αναδεικνύονται ως κρίσιμες διαστάσεις ενός νέου παραγωγικού μοντέλου για τη Θεσσαλία.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε επίσης στη σημασία της συνεργασίας και της οικοδόμησης εμπιστοσύνης μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων.
Τελικός στόχος της εκδήλωσης ήταν να συμβάλει στη διαμόρφωση ενός κοινού οράματος για την αγροτική ανάπτυξη της Θεσσαλίας έως το 2040, προωθώντας έναν τεκμηριωμένο και ρεαλιστικό διάλογο γύρω από τις δυνατότητες και τις προκλήσεις της επόμενης περιόδου.
